Charter: St. Pölten, Augustiner Chorherren (976-1668) 1373 VII 28
Signature: 1373 VII 28
no graphic available
Zoom image:
Add bookmark
Edit charter (old editor)
28. Juli 1373, St. Pölten
Bischof Albert von Passau vollzieht unter Berufung auf den päpstlichen Befehl (nr. 676) die Incorporation der Pfarre Retz in das Stift.Source Regest:
LAMPEL, Urkunden Sanct Pölten (=FRA II, Wien 1901) S. 143
LAMPEL, Urkunden Sanct Pölten (=FRA II, Wien 1901) S. 143
C‚ 116 nr. 191.
Albertus dei et apostolice sedis gracia Pataviensis ecclesie episcopus ad perpetuam rei memoriam. Pium apud homines et meritorium apud deum esse credimus ut ea que pro religionis commodo et bono statu personarum sub regulari disciplina degencium fiunt a cunctis benigno favore promoveantur, atque ada solicitudinem nostri pastoralis officii pertinere circa talia caute agi ne pereant, et clementer providere ne apud alios dispendium inducant. Sane sanctissimus in Christo pater et dominus dominus Gregorius divina providentia papa undecimus informatus plenius ex monasteriob sancti Ypoliti ordinis sancti Augustini canonicorum regularium nostre diocesis, in quo divinus cultusc et observancia regularis pre ceteris nostre diocesis monasteriis hactenus vigebat, propter gwerrarum discrimina et epydimie pestes multum in facultatibus est collapsum ac tantis debitorum oneribus oneratum nec non talliis exaccionibus et tributis dominorum temporalium in quorum dominiis dictum monasterium et possessiones eius consistunt ac aliis pluribus gravaminibus adeo est gravatum, quod divinus cultus in eo nimium est diminutus et hospitalitatem tenere non valeant consuetamd quovismodo. Cui monasterio dictus dominus noster papa ne miserabiliter pereat et ut facilius onera incumbencia possit supportare, more pio patris compaciens affectu eidem in subsidium et relevamen ecclesiam parrochialem sancti Stephani in Recza dicte nostre diocesis, in qua ius patronatus ad magnificos principes duces Austrie spectabat‚ per illustrem principem Rudolfum quondam ducem Austrie monasterio donatum, cum omnibus fructibus redditibus proventibus iuribus et obvencionibus universis ad ipsam pertinentibus auctoritate apostolica preposito et conventui ac monasterio predicto per nos unire et incorporare mandavit‚ reservata tamen per nos de ipsius ecclesie in Recza fructibus redditibus et obvencionibus pro perpetuo vicario, qui eidem ecclesie decenter deserviat et queme ad eandem vicariam dum vacaverit prepositus et conventus prefati monasterii nobis et successoribus nostris instituendum canonice presentabunt, congrua porcione, ex qua idem vicarius comode sustentari, hospitalitatis tenere procuraciones papales legatorum et nunciorum sedis apostolice et aliorum ac quevis iura papalia archiepiscopalia sew episcopalia nec non decanorum nostrorum quibuscunque censeantur nominibus et alia sibi incumbencia onera valeat supportare, quam porcionem ex commissione dicti domini nostri pape eidem vicario moderare habemus et taxare, ac deinde ipsam ecclesiam parrochialem cum omnibus iuribus et pertinenciis suis prefatis preposito et conventui ac per eos monasterio incorporare perpetuo et unire, prout hec in litteris apostolicis more Romane curie bulla plumbea non viciatis non cancellatis nec suspectis sed prorsus omni vicio et suspicione carentibus in pendenti bullatis nobis per venerabiles viros dominos Lewtoldum prepositum Nicolaum decanum necnon totum conventum monasterii sancti Ypoliti predicti presentatis plenius continentur, quas reverencia qua decuit recepimus in hec verba. Gregorius episcopus servus servorum dei venerabili fratri episcopo Pataviensi salutem etc. ut supra. Datum Avinione X. kal. aprilis pontificatus nostri anno tercio etc.1)||
Nos igitur tamquam sancte matris ecclesie obediens filius mandatum huiusmodi nobis iniunctum ea qua decet reverencia exequi volentes ut tenemur, de universis fructibus redditibus proventibus iuribus et obvencionibus quibuscumque inquisivimus diligenter. Qua inquisicione premissa de iuris peritorum et aliorum sapientum consilio ponderatis illis omnibus ad ecclesiam sancti Stephani in Recza prenotatam pertinentibus, qui fructus redditus iura et obvenciones perpetuo vicario eidem ecclesie deservienti pro sua congrua sustentacione ac aliorum ut supra dicitur cedere debeant, de voluntate prepositi et conventus predictorum auctoritate nobis commissa declaramus et taxamus in hunc modum: ita videlicet ut perpetuo vicario qui ad ecclesiam parrochialem in Recza per prepositum et conventum monasterii sancti Ypoliti presentabitur et per nos vel nostros successores instituetur, remaneat dos sew domus quam olim rector ecclesie ibidem inhabitare consueverat; item oblaciones altaris et mortuaria ac funeralia nec non decimas personales percipiat ipse vicarius ab omnibus qui in ipsa ecclesia divina audiunt officia et ecclesiastica recipiunt sacramenta; item minuta decima et quinque libre denariorum wiennensium in censu a colonis iure quo olim ad ipsam ecclesiam in Recza spectabant cum institutionibus et destitucionibus bonorum ac colonorumf a quibus dicte quinque libre cedunt et non ultra, ad ipsum vicarium pertinebunt. Volumus eciam omnes agros in campo opidi Retz wlgariter purkchveld nuncupati situatos, excepto agro magno contingenteg viam quo itur ad Superius Retzpach, qui quondam fuit vinetum5 et duas vinetas in Antiquo monte apud Retzam et unam vineam apud antiquum oppidum Retz, et duas vineas prope Retzpach ipsi perpetuo vicario suis usibus volumus remanere, que omnia et singula per nos taxata ipsi perpetuo vicario pro prebenda et aliis incumbentibus oneribus ut premittitur perpetuo remanebunt, de quibus omnibus idem perpetuus vicarius hospitalitatem tenebit, procuraciones papales legatorum et nunciorum sedis apostolice et aliorum ac quevis iura papalia archiepiscopalia episcopalia que nobis et successoribus nostris iuxta consuetudinem patrie competere dinoscuntur, quocumque censeantur nomine, et alia sibi incumbencia onera, que prius ecclesia in Retz portavit, persolvet et penitus supportabit, quibus per hanc nostram declaracionem sew taxacionem nolumus in aliquo derogare, adicientes nichilominus ut ecclesie parrochiali in Recza prefate in omnibus divinis officiis per solitum et consuetum deserviatur ministrorum numero, ut cultus divinus, quem nostris volumus non minui sed augeri temporibus, inibi nullatenus negligatur. Prepositus vero et conventus monasterii sancti Ypoliti predicti omnes alias decimas proventus redditus fructus iura et obvenciones quocumque nomine censeantur cum omni iure quo ipsas sew ipsos ecclesia in Recz prius habuit, recipiant habeant et perpetuo possideant ac in usus sui monasterii redigant et ad utilitatem eorum convertant. Reservamus eciam preposito et monasterio predictis omnia novalia possidenda, videlicet ut si aliquis ager in decimis supradictis vel una tota decima bladih sew illius aliqua pars infra limites parrochie in vinearum reduceretur culturam, de hac vinearum decima dictus perpetuus vicarius et successores sui nichil habebunt disponere sed pertinebunt ad monasterium Sanctiypoliti supradictum. Quo circa premissis omnibus et singulis ut prefertur taxatis et declaratis ecclesiam parrochialem in Retz auctoritate apostolica nobis commissa cum omnibus fructibus redditibus proventibus iuribus et obvencionibus universis quibuscunque nominibus censeantur secundum formam et tenorem litterarum apostolicarum nobis, ut prefertur, directarum in dei nomine annectimus unimus perpetuo monasterio preposito et conventui Sanctiypoliti predictis et incorporamus. Itaque cedente vel decedente ipsius parrochialis ecclesie in Retz rectore qui nunc est vel ipsam ecclesiam alias dimittente, liceat eos atque volumus auctoritate apostolica et nostra corporalem possessionem dicte parrochialis ecclesie in Recz iuriumque et pertinenciarum predictorum per eos vel per alium seu alios secundum tenorem litterarum apostolicarum predictarum auctoritate propria tenere et apprehendere ac ipsam parrochialem ecclesiam licite in perpetuum retinere fructusque ipsius secundum declaracionem ut prefertur in supportacionem dictorum onerum et utilitatem eiusdem monasterii convertere valeant nostra sew alterius cuiuscunque licencia minime requisita. Quibus super hiis potestatem faciendi hoc per presentes concedimus facultatem et donamus. Et ut omnia et singula premissa per nos ut premittitur ordinata taxata et declarata perpetuis futuris temporibus inviolabiliter permaneant et observentur, presentes litteras, quas per notarium publicum infrascriptum scribi et publicari mandavimus, ipsis damus nostri sigilli appensione munitas in testimonium evidens premissorum. Datum et actum in sancto Ypolito nostre civitatis et diocesisi die XXVIII mensis iulii, anno domini millesimo trecentesimo septuagesimo tercio, presentibus honorabilibus et discretis viris dominis Johanne in Lyncz, Petro de Remago in Hurben et Johanne Fauchter in Raynpach parrochialium ecclesiarum plebanis, ac Alramo et Ludwico armigeris laycis ac aliis pluribus fide dignis testibus ad premissa pro testimonio rogatis et vocatis.||
Et ego Weykchardus dictus Utschalich de Viechtach clericus Ratisponensis diocesis publicus imperiali auctoritate notarius premissis litterarum apostolicarum preseritacioni et recepcioni, taxacioni declaracioni presentacioni unioni incorporacioni et concessioni ac omnibus aliis et singulis, dum sic ut premittitur per reverendum in Christo patrem dominum episcopum Pataviensem fierent et agerentur, una cum prenominatis testibus presens interfui eaque sic fieri vidi et audivi, qua propter hoc presens publicum instrumentum sigillo ipsius domini episcopi sigillatum de mandato ipsius scripsi et publicavi et in hanc publicam formam redegi signoque meo solito et consueto signavi requisitus in testimonium premissorum.
Nos igitur tamquam sancte matris ecclesie obediens filius mandatum huiusmodi nobis iniunctum ea qua decet reverencia exequi volentes ut tenemur, de universis fructibus redditibus proventibus iuribus et obvencionibus quibuscumque inquisivimus diligenter. Qua inquisicione premissa de iuris peritorum et aliorum sapientum consilio ponderatis illis omnibus ad ecclesiam sancti Stephani in Recza prenotatam pertinentibus, qui fructus redditus iura et obvenciones perpetuo vicario eidem ecclesie deservienti pro sua congrua sustentacione ac aliorum ut supra dicitur cedere debeant, de voluntate prepositi et conventus predictorum auctoritate nobis commissa declaramus et taxamus in hunc modum: ita videlicet ut perpetuo vicario qui ad ecclesiam parrochialem in Recza per prepositum et conventum monasterii sancti Ypoliti presentabitur et per nos vel nostros successores instituetur, remaneat dos sew domus quam olim rector ecclesie ibidem inhabitare consueverat; item oblaciones altaris et mortuaria ac funeralia nec non decimas personales percipiat ipse vicarius ab omnibus qui in ipsa ecclesia divina audiunt officia et ecclesiastica recipiunt sacramenta; item minuta decima et quinque libre denariorum wiennensium in censu a colonis iure quo olim ad ipsam ecclesiam in Recza spectabant cum institutionibus et destitucionibus bonorum ac colonorumf a quibus dicte quinque libre cedunt et non ultra, ad ipsum vicarium pertinebunt. Volumus eciam omnes agros in campo opidi Retz wlgariter purkchveld nuncupati situatos, excepto agro magno contingenteg viam quo itur ad Superius Retzpach, qui quondam fuit vinetum5 et duas vinetas in Antiquo monte apud Retzam et unam vineam apud antiquum oppidum Retz, et duas vineas prope Retzpach ipsi perpetuo vicario suis usibus volumus remanere, que omnia et singula per nos taxata ipsi perpetuo vicario pro prebenda et aliis incumbentibus oneribus ut premittitur perpetuo remanebunt, de quibus omnibus idem perpetuus vicarius hospitalitatem tenebit, procuraciones papales legatorum et nunciorum sedis apostolice et aliorum ac quevis iura papalia archiepiscopalia episcopalia que nobis et successoribus nostris iuxta consuetudinem patrie competere dinoscuntur, quocumque censeantur nomine, et alia sibi incumbencia onera, que prius ecclesia in Retz portavit, persolvet et penitus supportabit, quibus per hanc nostram declaracionem sew taxacionem nolumus in aliquo derogare, adicientes nichilominus ut ecclesie parrochiali in Recza prefate in omnibus divinis officiis per solitum et consuetum deserviatur ministrorum numero, ut cultus divinus, quem nostris volumus non minui sed augeri temporibus, inibi nullatenus negligatur. Prepositus vero et conventus monasterii sancti Ypoliti predicti omnes alias decimas proventus redditus fructus iura et obvenciones quocumque nomine censeantur cum omni iure quo ipsas sew ipsos ecclesia in Recz prius habuit, recipiant habeant et perpetuo possideant ac in usus sui monasterii redigant et ad utilitatem eorum convertant. Reservamus eciam preposito et monasterio predictis omnia novalia possidenda, videlicet ut si aliquis ager in decimis supradictis vel una tota decima bladih sew illius aliqua pars infra limites parrochie in vinearum reduceretur culturam, de hac vinearum decima dictus perpetuus vicarius et successores sui nichil habebunt disponere sed pertinebunt ad monasterium Sanctiypoliti supradictum. Quo circa premissis omnibus et singulis ut prefertur taxatis et declaratis ecclesiam parrochialem in Retz auctoritate apostolica nobis commissa cum omnibus fructibus redditibus proventibus iuribus et obvencionibus universis quibuscunque nominibus censeantur secundum formam et tenorem litterarum apostolicarum nobis, ut prefertur, directarum in dei nomine annectimus unimus perpetuo monasterio preposito et conventui Sanctiypoliti predictis et incorporamus. Itaque cedente vel decedente ipsius parrochialis ecclesie in Retz rectore qui nunc est vel ipsam ecclesiam alias dimittente, liceat eos atque volumus auctoritate apostolica et nostra corporalem possessionem dicte parrochialis ecclesie in Recz iuriumque et pertinenciarum predictorum per eos vel per alium seu alios secundum tenorem litterarum apostolicarum predictarum auctoritate propria tenere et apprehendere ac ipsam parrochialem ecclesiam licite in perpetuum retinere fructusque ipsius secundum declaracionem ut prefertur in supportacionem dictorum onerum et utilitatem eiusdem monasterii convertere valeant nostra sew alterius cuiuscunque licencia minime requisita. Quibus super hiis potestatem faciendi hoc per presentes concedimus facultatem et donamus. Et ut omnia et singula premissa per nos ut premittitur ordinata taxata et declarata perpetuis futuris temporibus inviolabiliter permaneant et observentur, presentes litteras, quas per notarium publicum infrascriptum scribi et publicari mandavimus, ipsis damus nostri sigilli appensione munitas in testimonium evidens premissorum. Datum et actum in sancto Ypolito nostre civitatis et diocesisi die XXVIII mensis iulii, anno domini millesimo trecentesimo septuagesimo tercio, presentibus honorabilibus et discretis viris dominis Johanne in Lyncz, Petro de Remago in Hurben et Johanne Fauchter in Raynpach parrochialium ecclesiarum plebanis, ac Alramo et Ludwico armigeris laycis ac aliis pluribus fide dignis testibus ad premissa pro testimonio rogatis et vocatis.||
Et ego Weykchardus dictus Utschalich de Viechtach clericus Ratisponensis diocesis publicus imperiali auctoritate notarius premissis litterarum apostolicarum preseritacioni et recepcioni, taxacioni declaracioni presentacioni unioni incorporacioni et concessioni ac omnibus aliis et singulis, dum sic ut premittitur per reverendum in Christo patrem dominum episcopum Pataviensem fierent et agerentur, una cum prenominatis testibus presens interfui eaque sic fieri vidi et audivi, qua propter hoc presens publicum instrumentum sigillo ipsius domini episcopi sigillatum de mandato ipsius scripsi et publicavi et in hanc publicam formam redegi signoque meo solito et consueto signavi requisitus in testimonium premissorum.
Source Fulltext: LAMPEL, Urkunden Sanct Pölten (=FRA II, Wien 1901) S. 143-147
Notes:
1a von späterer Hand (D?) über die Zeile gesetzt. b monasteriu, von D gebessert. c von späterer Hand an den Rand gesetzt. d die Stellung der Wörter hospitalitatem und consuetam ist durch die Ziffern 1 und 2 ganz überflüssiger Weise dem deutschen Satzbau nähergebracht.e qui mit Abkürzungsstrich von späterer Hand.f colonum. g contigente.h blad mit einem unter die Zeile gezogenen Ansatz an das Ende der d- Schlinge, was auf eine stärkere Abkürzung schliessen lässt; bladeria wäre jedoch für Oesterreich und überhaupt für Südostdeutschland auffallend; mithin liegt wol nur eine verlesene Ligatur von dj vor.i so! sollte eigentlich heissen nostra civitate nostre diocesis.1 Den vollen Wortlaut bringt nr. 676.
Places
- St. Pölten
St. Pölten, Augustiner Chorherren (976-1668) 1373 VII 28, in: Monasterium.net, URL <https://www.monasterium.net/mom/StPCanReg/1373_VII_28/charter>, accessed 2025-04-05+02:00
You are copying a text frominto your own collection. Please be aware that reusing it might infringe intellectural property rights, so please check individual licences and cite the source of your information when you publish your data
The Charter already exists in the choosen Collection
Please wait copying Charter, dialog will close at success